Dünyanın ortalama sıcaklığındaki artışı 1,5, bu başarılamazsa 2 derecenin altında tutmayı amaçlayan Paris Anlaşması’na Türkiye de taraf oluyor. Kanun, 6 Ekim’de TBMM Genel Kurulu’nda kabul edildi. Böylece Türkiye, 5 yıl önce imza attığı anlaşmaya taraf olarak süreci tamamladı. Şimdi Türkiye’nin anlaşma kapsamında verdiği taahhütleri iyileştirmesi, kömürden çıkış için bir takvim belirlemesi ve enerji dönüşümü için hızla harekete geçmesi gerekiyor.

Şimdi akıllardaki soru, sürecin nasıl ilerleyeceğine ilişkin. Ekosfer Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Özgür Gürbüz, kararın sevindirici olduğunu belirterek “Şimdi Türkiye’nin önünde uzun ince bir yol var ama fazla zamanımız yok. Fosil yakıtlarla (kömür, petrol ve doğalgaz) vedalaşmak, enerji verimliliği ve net sıfır emisyon hedefleri için sivil toplumla birlikte gerçekçi bir yol haritası belirlemek gerekiyor” dedi.

Paris Anlaşması Onaylandı 1

Fotoğraf: Umut Vedat / www.turkiyedekomur.org

“Türkiye sorumluluğuna uygun bir hedef belirlemeli”

“Paris Anlaşması, Kyoto Protokolü gibi ülkelerin hedeflerini belirlemiyor” diyen Gürbüz, Paris sonrası Türkiye’nin yükümlülüğünü açıkladı: “Anlaşmaya taraf ülkeler imza atarken verdikleri ve seragazı emisyonlarını nasıl sınırlandıracaklarını gösteren ulusal katkı beyanlarıyla kendi hedeflerini belirliyor. Türkiye de 2016 yılında verdiği Niyet Edilen Ulusal Katkı Beyanı’nda, 2012 yılında 430 milyon ton olan toplam seragazı emisyonlarını, 2030 yılına gelindiğinde 929 milyon tonun altında tutma sözü vermişti. Bir başka deyişle emisyonlarını iki katından fazla artırabileceğini söylemişti. Bu oldukça zayıf bir hedefti ve Türkiye’nin ekonomik sisteminde hiçbir değişikliğe gitmeden bu hedefe ulaşılabileceğini o zaman da söyleyip, eleştirmiştik. 2018 yılına gelindiğinde Türkiye’nin toplam seragazı emisyonlarının 506 milyon tonda kaldığı düşünülürse yanılmadığımızı söyleyebiliriz. O nedenle bu beyanın güncellenmesi gerek. Anlaşma koşullarından biri de zaten 5 yılda bir beyanların güncellenmesi. Türkiye iyi niyetli, sorumluluğuna uygun bir hedef belirlemeli, bunu da sivil toplumun görüşünü alarak yapmalı.”

Paris Anlaşması Onaylandı 2

Türkiye’nin Yapılacaklar Listesi

Ekosfer Derneği, Paris Anlaşması sonrası yapılması gerekenleri öneren beş maddelik bir liste hazırladı.

-Ulusal Katkı Beyanı’nın güncellenmesi.

-Kömür santrallarının kapatılması için bir takvim belirlenmesi ve yeni inşaatların durdurulması.

-Enerji tüketimini azaltmak için başta enerji verimliliği olmak üzere gerekli politikaların hayata geçirilmesi.

-Rüzgâr, güneş ve yeşil hidrojen gibi yenilenebilir enerji kaynaklarının tercih edilmesi; fosil yakıtlar ve nükleer enerji gibi kaynaklara verilen teşviklerin durdurulması.

-Ulaşımda hava ve karayolu yerine demiryolu, toplu taşıma ve bisikletin öne çıkarılması.

Türkiye, en çok seragazı emisyonuna yol açan ülkeler arasında %1,05’lik payla Avustralya ve Güney Afrika’nın hemen ardından 16. sırada yer alıyor. Paris Anlaşması’nı onaylamayan tek G20 ülkesi ve Eritre, İran, Irak, Libya, Yemen ile birlikte süreci tamamlamayan altı ülkeden biriydi. Ekosfer Derneği ile birlikte 48 sivil toplum kuruluşu, Türkiye’nin anlaşmayı onaylaması için #ParisiOnayla kampanyası başlatmıştı.