Dünya üzerindeki yenilenebilir kaynaklar ile insanların bu kaynaklara yönelik talebini değerlendiren araştırmalar yürüten Küresel Ayak İzi Ağı’na (Global Footprint Network) göre, doğanın bize 2021 boyunca kullanmamız için sunduğu kaynakları 29 Temmuz itibarıyla tükettik.

Koronavirüs salgını nedeniyle yapılan kısıtlamalar, geçtiğimiz yıl Küresel Limit Aşım Günü’nü üç hafta ileri kaydırmıştı. Ancak bu durum uzun sürmedi. Zira, yıllık karbon ayak izi bu yıl 2020 yılına göre yüzde 6.6 artarken Limit Aşım Günü de 2019 yılındaki tarihine geri geldi. Verilere göre, tarihin yeniden erkene kaymasında Amazon Ormanları’nın kaybındaki ani artış ve küresel orman biyokapasitesindeki yüzde 0,5'lik düşüş de etkili oldu. Tüketim hızı da Küresel Limit Aşımı’nın hesaplanmaya başlandığı 1970’lerden bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış durumda.

“Doğayı korumak artık insan hakları meselesi”

WWF-Türkiye (Doğal Hayatı Koruma Vakfı) Genel Müdürü Aslı Pasinli, iklim krizine karşı acil eylem çağrısı yaptı: “Ne yazık ki son dönemde ülkemizde bir yandan kuraklık öte yandan sellerle yoğun bir şekilde hissettiğimiz iklim krizi de yetkililerin alarma geçmesini; hızlı ve kararlı adımlar atmasını gerektiriyor. Doğayı korumak artık sadece etik bir konu değil. Doğayı korumak artık bir varoluş meselesi, insan hakları meselesi, ekonomik bir mesele. Bugüne kadar yapılanlardan çok daha hızlı ve radikal adımlar atılmalı, dünyada yükselen yeni ‘Yeşil Ekonomi’nin dışında kalmamalıyız.”

Pasinli, kasım ayında İskoçya’da düzenlenecek COP26 zirvesi için de “Bu insanlık için tarihi bir fırsat. Küresel salgın bizlere aynı zamanda birlikte hareket edebileceğimizi de gösterdi. Bu kez gezegenimizin iyiliği için harekete geçebiliriz” değerlendirmesinde bulundu.

Küresel Limit Aşım Günü: 2021’i Tükettik 2022’den Borç Aldık 1

1.7 Dünyamız Varmış Gibi Tüketiyoruz

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre, 2021 yılında ulaşıma bağlı karbon ayak izi, pandemi öncesindeki seviyenin de altında kalmış durumda. Yıl sonunda yurtiçi uçuşlar ve karayolu seyahatlerine bağlı karbon emisyonlarının 2019 seviyesinin yüzde 5 altında kalması beklenirken, uluslararası hava taşımacılığı kaynaklı emisyonların da 2019’a göre yüzde 33 daha az olacağı tahmin ediliyor. Öte yandan pandemi sonrası ekonomik toparlanma sürecinin fosil yakıt talebini tetiklemesi nedeniyle, küresel enerji tüketimi bağlantılı karbon emisyonlarının geçtiğimiz yıla oranla yüzde 4,8 artması bekleniyor. 2021 yılında özellikle kömür kullanımının artarak toplam karbon ayak izinin yüzde 40’ını oluşturması bekleniyor. Ancak insanlık halihazırda gezegen üzerindeki ekosistemlerin yenileyebileceğinden yüzde 74 daha fazla kaynak kullanıyor. Bir başka deyişle 1.7 Dünyamız varmış gibi tüketiyoruz.

Küresel Limit Aşım Günü’nü İleri Çekmek Mümkün

Oysa bu oranlar yerine yeni bir başlangıç yapılabilir. Zira, Küresel Limit Aşım Günü’nü ileri çekmek günlük alışkanlıklarımızda yapacağımız bazı küçük değişikliklerle mümkün.

Küresel Ayak İzi Ağı hesaplamalarına göre;

-Otomobil kullanımı kaynaklı karbon ayak izi yüzde 50 azaltılıp, otomobillerle kat edilen mesafenin üçte biri toplu taşıma araçlarıyla ve kalanı yürüyerek veya bisikletle kat edilirse Dünya Limit Aşım Günü 13 gün ötelenebilir.

-Gıda tüketirken de bilinçli davranıp israf etmezsek Dünya Limit Aşım günü tarihini öteleyebiliriz. Tüm dünyada gıda israfı yarı yarıya azaltılırsa bu tarih 13 gün ileri kaydırılabilir.

-Kaybettiğimiz ormanları geri kazanmak da bu gidişatı yavaşlatabilir. 350 milyon hektarlık alanı tekrar ağaçlandırmak Dünya Limit Aşım Günü tarihini 8 gün ileri kaydırabilir.

Yeryüzü2030

İklim krizinin etkileri hem doğada hem de büyük kentlerde hayatın her yerinde apaçık yaşanıyor. Birleşmiş Milletler 2015 yılında belirlediği 17 başlık altında bu etkileri azaltacak hedefler koydu. Belirlenen hedefler konusunda ilk karne tarihi: 2030.

Şu anda bayilerde bulabileceğiniz “Magma Yeryüzü 2030” özel sayımızda tarımdan kent hayatına, sudaki ve karadaki yaşamdan enerji politikasına kadar seçtiğimiz farklı başlıklarda sorumlular, çözüm arayanlar, araştıranlar, uygulayıcılar 2021 yılı itibarıyla durumumuzu anlattı, 2030’a giden yolun zorluklarını gösterdiler. Magma Yeryüzü özel sayısını, bu ilk sınav öncesi bir sözlü gibi okuyabilirsiniz.

Küresel Limit Aşım Günü: 2021’i Tükettik 2022’den Borç Aldık 2