Kutup kaşiflerinden astronotlara kadar tarihe yön veren isimleri bünyesinde barındıran New York merkezli Explorers Club, 2026 yılı için belirlediği "Dünyanın bilmesi gereken, dünyayı değiştiren 50 kişi" listesini açıkladı. Magma ekibinin kurulduğu günden bu yana bir üyesi olan deniz biyoloğu, yazar ve yönetmen Mert Gökalp, deniz koruma alanındaki bilimsel çalışmalarını görsel hikâye anlatıcılığıyla birleştiren vizyonuyla bu onura layık görüldü.
Explorers Club, deniz biyoloğu ve sualtı belgeselcisi M. Mert Gökalp’i "Gezegeni Değiştiren 50 Kişi" (EC50) listesine seçti.
Bilim ve Sanatın Sualtı Buluşması
Explorers Club tarafından yapılan açıklamada, Mert Gökalp’in sadece bir bilim insanı değil, aynı zamanda akademinin sınırlarını aşarak geniş kitlelere ulaşan bir hikâye anlatıcısı olduğu vurgulandı. Gökalp’in yönettiği Lüfer, İstilacılar, Mancorna ve Coral Lives gibi ödüllü belgesellerin yanı sıra Akdeniz’deki iklim krizini, istilacı türleri ve ekosistem değişimlerini aktaran çalışmaları, seçilmesinde kilit rol oynadı.
Deniz Bizim Yaşam Ortağımız
Mert Gökalp, aday gösterilmesinin ardından yaptığı açıklamada keşif kavramına yeni bir bakış açısı getiriyor: "Keşif artık sadece harita üzerinde yeni yerler bulmakla sınırlı değil; halihazırda bildiğimizi sandığımız bir dünyaya bakmanın yeni yollarını ortaya çıkarmakla ilgili. Okyanusun, varlığımızın yaşayan ve nefes alan bir ortağı olduğuna inanıyorum. Bilimsel verileri görsel birer anlatıya dönüştürerek, bir türü bir karaktere, göz ardı edilen bir habitatı ise insanların korumak isteyeceği bir değere dönüştürmeyi amaçlıyorum."
Project Posidonia ve Gelecek Vizyonu
Gökalp, son dönemde özellikle denizlerin akciğeri olarak bilinen deniz çayırlarını korumayı hedefleyen Project Posidonia (Posidonia Projesi) üzerindeki çalışmalarıyla dikkat çekiyor. İstilacı türlerin yayılımı ve iklim değişikliği gibi kritik konuları hem bilimsel hem de sanatsal bir dille gündeme taşıyan Gökalp, Türkiye denizlerinin sesini dünyaya duyurmak için yeni projeler hazırlamaya devam ediyor.
Mert Gökalp, İrme kısa filminin Bodrum’daki çekimi sırasında (fotoğrafta üstte sağda).
DR. M. MERT GÖKALP KİMDİR?
Ankara’da 1978 yılında doğan Mert Gökalp, lisans eğitimini ODTÜ Mühendislik Fakültesi’nde yaptı. Yüksek lisans eğitimini Miami Üniversitesi (burslu) Fiziksel Okyanus Bilimi ve Ankara Üniversitesi’nde Deniz Biyoteknolojisi bölümlerinde tamamladı. Üç Avrupa Birliği projesinde bilim insanı olarak çalışan Gökalp, doktora çalışmasını Hollanda Wageningen Üniversitesi Deniz Ekolojisi departmanında Haziran 2021’de bitirdi. Akdeniz ile ilgili Türkiye Deniz Canlıları Rehberi ve Akdeniz canlılarıyla ilgili akıllı telefon uygulaması “Doğa Rehberi”ni hazırlayan deniz biyoloğu, kurulduğu yıldan beri Magma dergisinin yazarı ve fotoğrafçısı olarak görev yapıyor. Gökalp, kapak konusu da dâhil olmak üzere Magma dergisinde 2014 senesinden itibaren birçok makale, haber ve röportaja imza attı. 2006 yılından bu yana freelancer fotoğraf ve video sanatçısı olarak WWF (Dünya Doğal Hayatı Koruma Örgütü), Greenpeace, UNDP (Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı), Fikir Sahibi Damaklar, SAD (Sualtı Araştırmaları Derneği) gibi çeşitli sivil toplum örgütleri ile TraacBorneo, Reefolution gibi firmalarla birlikte projeler geliştirmeye devam ediyor. İlk bağımsız belgeseli İrme’yi 2014 yılında çeken Gökalp, belgesel serisine Lüfer, Orfoz, İstilacılar, East to West ile devam etti. Bu belgeseller Türkiye’nin yanı sıra birçok ülkede gösterildi ve uluslararası festivallerde ödüller kazandı. Bugüne kadar dört fotoğraf sergisinde fotoğraflarıyla yer alan Gökalp, Hollanda televizyonunda VPRO ve NTR; Türkiye’de BluTV, İz TV ve Yaban TV kanallarında yayınlanan belgesellerde çalıştı. Mert Gökalp'in İstanbul'un Deniz Canlıları, Türkiye'nin Deniz Canlıları ve çocuklar için hazırladığı Türkiye'nin Balıkları kitapları da bulunuyor. Tüm bu çalışmalarının yanı sıra Gökalp, deniz çayırlarını korumayı hedefleyen Project Posidonia (Posidonia Projesi) ile çalışmalarını sürdürüyor.
Filmografi (Yönetmen)
AKDENİZ SERİSİ
Uzun Metraj Belgesel - İstanbul, Çanakkale, İzmit, Muğla, Marmara Denizi, Karadeniz (2017)
Uzun Metraj Belgesel - İstanbul, İzmir, Antalya, Muğla, İstanbul (2021)
3- İSTİLACILAR
Uzun Metraj Belgesel - Adana, Antalya, İzmir, Muğla, İstanbul (2022)
4- EASTTOWEST MEDITERRANEAN DOCUMENTARY
Uzun Metraj Belgesel – Muğla (Bodrum)-Fransa (Korsika), (2025)
Belgeseller
*Müsilaj Belgeseli - Marmara Denizi - Yönetmen (2025)
*Coral Lives (Yaşayan Mercanlar) – Yönetmen (2025)
Uzun Metraj Belgesel -Türkiye, Malezya, Kenya, Hollanda
*Concrete Jungle - Yönetmen
Uzun Metraj Belgesel - Malezya, Maldivler, Kenya, Hollanda (post prodüksiyon)
*Geleneksel Balıkçılık (Akdeniz’in Elleri)
Uzun Metraj Belgesel - Tunus, Türkiye, Yunanistan, İtalya, Fransa, İspanya (post prodüksiyon)
*İRME – Yönetmen
Kısa Film - Bodrum, Eylül 2014
Kitap Çalışması
Türkiye’nin Balıkları, , Litaratür Çocuk Yayınları (2025)
İstanbul’un Deniz Canlıları, İBB Yayınları (2022)
Türkiye Deniz Canlıları Rehberi, İnkılâp Kitabevi (2011)
Ödüller
• Orfoz “Resifin Efesi”, En İyi Belgesel Film Ödülü, Haliç Goldenhorn
• Uluslararası Film Festivali, 2021, İstanbul
• Orfoz “Resifin Efesi”, En İyi Türk Yapım, İstanbul Film Awards, 2020, İstanbul
• Lüfer, Özel Jüri Ödülü, Photo Diversity Film Festival, 2018, New York, Amerika
• Lüfer, En İyi İkinci Belgesel, Ankara Uluslararası Film Festivali, 2018, Ankara
• Lüfer, !f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali, Belgesel Seçkisi, 2017, İstanbul
• İrme, İzleyici Ödülü, 2. Uluslararası Boğaziçi Film Festivali, 2014, İstanbul
• İrme, En İyi Film, 16. Belgrad Sualtı Film Festivali, 2014, Belgrad
• İrme, Özel Jüri Ödülü, Doğaka Kısa Film Festivali, 2015, Hatay-Türkiye
• İrme, En iyi Film, Seattle Türk Filmleri Festivali, 2014, Seattle, Amerika
