Halkların İklim Zirvesi (HİZ), yalnızca beş gün sonra, 14-18 Kasım’da yürüyüş, panel, forum, atölye ve kültür-sanat etkinlikleriyle Antalya’da başlıyor. 2021’de Glasgow ve 2025’te Belém’de güçlenen halkların iklim adaleti mücadelesini Antalya’ya taşıyan HİZ, COP31’den bağımsız bir dayanışma ve ortak mücadele alanı açıyor. Fosil yakıt şirketlerinin etkisi, yeşil aklama ve gerçek çözümleri geri plana iten piyasa odaklı politikalar nedeniyle resmî COP süreçlerini eleştiren HİZ; çözümü halkların örgütlü gücünde, yerel direnişlerde ve uluslararası dayanışmada arıyor. İklim adaletini insan hakları, emek, kadın özgürlüğü, demokrasi, barış ve doğanın haklarıyla birlikte savunuyor.
Halkların İklim Zirvesi hazırlık sürecini, amaçlarını ve COP31’den ne beklediğini Ecehan Balta ile konuştuk.
Halkların İklim Zirvesi nedir? Neden böyle bir zirve düzenleme ihtiyacı ortaya çıktı?
Halkların İklim Zirvesi, COP31 sürecine paralel olarak oluşturulmaya çalışılan bağımsız bir halklar buluşması. Dünyanın farklı bölgelerinden iklim adaleti hareketlerini, ekoloji mücadelelerini, köylü ve gıda egemenliği hareketlerini, sendikaları, kadın ve feminist örgütleri, gençlik hareketlerini, yerli halkları ve savaş karşıtı hareketleri bir araya getirmeyi amaçlıyor.
Böyle bir zirveye ihtiyaç duyuyoruz çünkü iklim krizinin etkileri giderek ağırlaşırken resmi iklim müzakereleri ile krizin gerçek nedenleri arasındaki mesafe de büyüyor. COP toplantılarında çok sayıda teknik tartışma yürütülüyor, hedefler açıklanıyor, finansman mekanizmaları oluşturuluyor. Buna rağmen fosil yakıt üretimi devam ediyor, madencilik genişliyor, ormanlar ve tarım alanları yok ediliyor, askeri harcamalar artıyor ve iklim krizinden en az sorumlu olan toplumlar krizin sonuçlarını en ağır biçimde yaşıyor.
Halkların İklim Zirvesi tam olarak bu çelişkiyi teşhir etmek ve kendi çözümünü üretmek iddiasından yola çıkıyor. Bu çerçevede 14-18 Kasım tarihlerinde Antalya’da paneller, konserler, sergiler, benzer etkinliklerden oluşan, dünyanın 90 ülkesinden 400’ün üzerinde inisiyatifin bir araya geleceği bir etkinlik olarak gerçekleşmesi planlandı.
Zirve’yi COP31’e karşı yapılan alternatif bir toplantı olarak mı tanımlıyorsunuz?
Sadece “alternatif” demek eksik kalır. COP sürecini elbette takip ediyoruz ve orada alınan kararlar milyonlarca insanın hayatını doğrudan etkiliyor. Ancak bizim esas meselemiz, iklim politikasının sınırlarını dünya devletleri ve petrol şirketlerinin gündeminin belirlemesine izin vermemek.
İklim krizini yalnızca atmosferdeki karbon miktarı üzerinden tartışamayız. Kimin enerji ürettiğini, kimin toprağa sahip olduğunu, kimin madencilik yaptığına karar verdiğini, gıdanın nasıl üretildiğini, savaşların neden çıktığını ve ekolojik yıkımın bedelini kimin ödediğini de konuşmak gerekiyor.
Dolayısıyla Halkların İklim Zirvesi yalnızca COP31 kararlarını eleştiren bir alan değil. Dünyanın farklı bölgelerinde zaten var olan mücadelelerin birbirleriyle buluşabileceği ve ortak talepler geliştirebileceği bir siyasal alan yaratmaya çalışıyoruz.
Zirvenin ana tartışma başlıkları neler olacak?
Hazırlık sürecinde dört temel yakınsama ekseni oluşturduk.
Birinci eksen, savaşlara ve militarizasyona karşı mücadele. Çünkü savaşların ve hızla büyüyen askeri ekonominin ekolojik krizden bağımsız ele alınamayacağını düşünüyoruz.
İkinci eksen, fosil yakıtların çıkarılmasına karşı mücadele ve enerji demokrasisi. Burada meseleyi yalnızca fosil yakıtların yerine yenilenebilir enerji kaynaklarının konulması olarak görmüyoruz. Enerjinin kim tarafından, nerede, hangi amaçla ve kimin denetiminde üretildiğini de tartışmak istiyoruz.
Üçüncü eksen, büyük endüstriyel gıda sistemine karşı agroekoloji ve gıda egemenliği. Tarım ve gıda sistemi iklim krizinin hem nedenlerinden hem de en önemli mücadele alanlarından biri. Küçük üreticilerin, köylülerin ve yerel toplulukların üretim üzerindeki söz hakkını merkeze alan bir yaklaşımı savunuyoruz.
Dördüncü eksen ise ekosistem yıkımına karşı iklim adaleti. Ormanların, suların, kıyıların ve tarım alanlarının korunmasını; madencilikten mega projelere kadar ekolojik yıkım yaratan politikaların sorgulanmasını bu kapsamda ele alıyoruz.
Bu eksenleri kesen meseleler de var tabii: Agroekoloji dediğimizde toplumsal cinsiyet eşitliği, sınıf ve yerli halklardan da bahsetmek gerekiyor. Aynı yaklaşım her eksen için de geçerli. Örneğin militarizm konusuna baktığımızda, savaşların kadın bedenini bir savaş silahına dönüştürdüğünü, aynı zamanda birer ekokırım suçu olduğunu, istihdam olanaklarını yok ettiğini, insanların gıdaya erişimini engellediğini ve türleri de yok ettiğini de görebiliyoruz.
Sonuç olarak, biz bu eksenleri birbirinden ayrı başlıklar olarak görmüyoruz. Tam tersine, birbirlerine bağlandıkları noktaları ortaya çıkarmak Zirve’nin temel amaçlarından biri. Bu çerçevede de hem yerel, hem ulusal, hem de uluslararası düzeyde tartışma toplantıları, webinarlar ve yüz yüze etkinlikler düzenliyoruz. Son bir yıldır ekoloji hareketi, kadın, LGBTİ+ ve insan hakları hareketi, sendikalar, meslek örgütleri bu konuya kendi ana çalışma alanları ekseninde yanıtlar, talepler üretiyor. Sevindirici olan da bu bizim açımızdan: COP ve Halkların İklim Zirvesi tamamlandıktan sonra da bu tartışmalar unutulmayacak, deyim yerindeyse her hareketin kendi tarihine de kazınmış olacak.
Savaş ve militarizasyonun bir iklim zirvesinin ana eksenlerinden biri olması bazı insanlar için şaşırtıcı olabilir. Neden bu kadar önemli?
Çünkü günümüzde militarizasyon ile ekolojik kriz arasındaki ilişkiyi görmeden iklim krizini anlamak giderek zorlaşıyor.
Bir taraftan askeri harcamalar çok hızlı biçimde yükseliyor. Silah üretimi, askeri altyapılar, savaşlar ve ordular büyük miktarda enerji ve doğal varlık sömürüsüne dayanıyor. Diğer taraftan enerji kaynakları, madenler, ticaret yolları ve stratejik bölgeler üzerindeki rekabet de yeni çatışmalar üretiyor.
Üstelik ülkeler iklim politikaları için kaynak bulamadıklarını söylerken savunma bütçelerini yüzde 5’e kadar büyütüyorlar. Dolayısıyla burada yalnızca orduların toplam içindeki doğrudan %5, dolaylı olarak da %40’a varan karbon ayak izini tartışmıyoruz. Toplumsal kaynakların ve doğal varlıkların nasıl kullanıldığına ilişkin temel bir siyasal tercih söz konusu. Ucuz doğa- ucuz insan yaklaşımı, sürekli olarak militarist zihniyeti besliyor. Tüm doğa bir fethedilip üstünlük kurulacak bir nesne olarak görülüyor. Orduların askeri de elbette her zamanki gibi yoksullar, yani emeği sömürülenler ve yaşamı gözden çıkartılanlar oluyor.
Üstelik ülkeler iklim politikaları için kaynak bulamadıklarını söylerken savunma bütçelerini yüzde 5’e kadar büyütüyorlar. Dolayısıyla burada yalnızca orduların toplam içindeki doğrudan %5, dolaylı olarak da %40’a varan karbon ayak izini tartışmıyoruz. Toplumsal kaynakların ve doğal varlıkların nasıl kullanıldığına ilişkin temel bir siyasal tercih söz konusu. Ucuz doğa- ucuz insan yaklaşımı, sürekli olarak militarist zihniyeti besliyor. Tüm doğa bir fethedilip üstünlük kurulacak bir nesne olarak görülüyor. Orduların askeri de elbette her zamanki gibi yoksullar, yani emeği sömürülenler ve yaşamı gözden çıkartılanlar oluyor.
Enerji demokrasisi görece yeni bir kavram. Bununla neyi kastediyorsunuz?
Enerji dönüşümü tartışması önemli bir boşluğa işaret ediyor. Fosil yakıtlardan çıkılması gerektiği konusunda geniş bir mutabakat var. Ama bunun yerine nasıl bir enerji sistemi kurulacağı, bu sistemin kimin mülkiyetinde olacağı ve ne kadar enerji üretileceği çok daha az tartışılıyor.
Bir kömür santralini kapatıp aynı sistemi şirketlerin kontrolündeki dev güneş veya rüzgâr santralleriyle sürdürmek adil dönüşüm yaratmıyor. Eğer aynı merkezileşmiş yapı, aynı şirket egemenliği, aynı aşırı tüketim ve doğa tahribatı devam ediyorsa, yalnızca enerji kaynağını değiştirmiş oluyoruz.
Biz enerji demokrasisi derken enerji üretimi ve tüketiminin demokratikleştirilmesini kastediyoruz. Enerjinin temel bir hak olarak görülmesi, enerji yoksulluğuyla mücadele edilmesi, yerel, kamusal, kooperatif ve topluluk temelli modellerin güçlendirilmesi bunun parçaları.
Ama mesele sadece enerjinin yerelde üretilmesi de değil. Bir şirket gelip bir köyün merasına güneş santrali kuruyor, orada yaşayanlara hiçbir şey sormuyor ve üretilen enerji uzaktaki sanayi tesislerine gidiyorsa, bunun yerel olması onu demokratik yapmıyor. Demokrasi, karar verme hakkıyla ilgili. İnsanların kendi yaşam alanlarında neyin, nerede ve ne ölçekte yapılacağına söz söyleyebilmesi gerekiyor.
Aynı zamanda “ne kadar enerjiye ihtiyacımız var?” sorusunu da sormamız gerekiyor. Enerji demokrasisi herkese sınırsız enerji demek değil. Bir tarafta temel enerji ihtiyacını karşılayamayan insanlar, diğer tarafta devasa alışveriş merkezleri, veri merkezleri ve lüks tüketim var. Dolayısıyla mesele aynı hayatı aynı ölçekte sürdürüp yalnızca fosil yakıtları güneş ve rüzgârla değiştirmek değil; üretim ve tüketim biçimimizi de sorgulamak.
Bunu yaparken tarlaların, meraların, derelerin, ormanların ve insanların yaşam alanlarının korunması birincil öncelik olmalı. Çünkü yenilenebilir enerji de madenlere, metallere ve araziye ihtiyaç duyuyor. Bu nedenle yeşil dönüşüm adına başka coğrafyalarda yeni bir sömürü düzeni yaratmamak gerekiyor.
Dolayısıyla bizim sorduğumuz soru yalnızca “enerjiyi hangi kaynaktan üreteceğiz?” değil.
Ne kadar enerji üreteceğiz?
Ne için üreteceğiz?
Ekolojik maliyeti ne olacak?
Bu maliyeti kim taşıyacak?
Ve enerji kimin kontrolünde olacak: şirketlerin mi, toplumun mu?
Enerji demokrasisi, tam da bu sorulara verilen siyasal cevaptır.
Gıda egemenliğinin Zirve’de ayrı bir eksen olarak yer almasının nedeni ne?
Bugünkü endüstriyel tarım ve gıda sistemi son derece yoğun enerji, kimyasal girdi ve doğal kaynak kullanıyor. Fosil yakıtlara bağımlı üretim, sentetik gübre ve pestisit kullanımı, uzun tedarik zincirleri, soğuk hava sistemleri ve uluslararası taşımacılık gıda sistemini iklim krizinin önemli kaynaklarından biri haline getiriyor. Aynı zamanda toprakların ve suyun aşırı kullanımına, toprağın verimsizleşmesine ve ekosistemlerin tahribine yol açıyor.
Ama mesele yalnızca çevresel değil. Bu sistem küçük üreticilerin tasfiyesini, tarım arazilerinin giderek daha fazla şirketlerin elinde yoğunlaşmasını ve gıda üretimi ile dağıtımının birkaç büyük şirket tarafından kontrol edilmesini beraberinde getiriyor. Çiftçiler tohumdan gübreye, ilaçtan pazara kadar her aşamada şirketlere bağımlı hale geliyor. Ne üretileceği, hangi tohumların kullanılacağı, ürünün hangi fiyattan satılacağı ve tüketiciye nasıl ulaşacağı giderek üreticilerin ve yerel toplulukların kontrolünden çıkıyor.
Bunun sonucu yalnızca biyoçeşitliliğin azalması ve türlerin yok oluşu değil; aynı zamanda gıdaya erişimin giderek daha kırılgan hale gelmesi. İklim krizi, savaşlar, ekonomik krizler ya da tedarik zincirlerindeki herhangi bir kesinti, bu merkezi ve şirketleşmiş sistemi kolaylıkla sarsabiliyor. Bunun bedelini de en ağır biçimde yoksullar, kadınlar, çocuklar, küçük üreticiler ve Küresel Güney’de yaşayan halklar ödüyor. Yani bugün sözünü ettiğimiz “gıda krizi”, yalnızca yeterince gıda üretilmemesi meselesi değil. Gıdanın nasıl üretildiği, kimin kontrolünde olduğu ve kimin ona erişebildiğiyle ilgili bir adalet sorunu.
Tam da bu nedenle gıda güvenliği ile gıda egemenliği arasında ayrım yapıyoruz. Gıda güvenliği, insanların yeterli ve besleyici gıdaya erişebilmesine odaklanır. Bu elbette vazgeçilmez. Ama gıda egemenliği bir adım daha ileri giderek, “Gıdayı kim üretiyor, hangi koşullarda üretiyor ve bu sistem üzerinde kim karar veriyor?” sorularını soruyor.
Gıda egemenliği, insanların ve toplulukların kendi gıda sistemleri üzerinde söz sahibi olması gerektiğini savunuyor. Yalnızca insanların yeterli gıdaya erişmesini değil; gıdanın nasıl, nerede ve kim tarafından üretildiğini, toprağın ve suyun nasıl kullanıldığını, üreticinin emeğinin karşılığını alıp almadığını ve üretim kararlarının kim tarafından verildiğini tartışıyor.
Bu nedenle agroekoloji, küçük üreticilik, yerel üretim ve dağıtım ağları, kooperatifler, müşterekler ve üreticilerin kendi tohumları üzerindeki hakları bizim için merkezi önemde. Çünkü iklim krizine dayanıklı bir gıda sistemi, yalnızca teknolojik olarak daha verimli bir tarım sistemi değildir. Aynı zamanda toprağı koruyan, su kullanımını azaltan, biyoçeşitliliği güçlendiren ve üreticilerin bilgi ve deneyimini merkeze alan bir sistem olmalıdır.
Tohum meselesi de bunun en somut örneklerinden biri. Tohum birkaç şirketin patent ve mülkiyet rejimine tabi hale geldiğinde çiftçinin üretim üzerindeki bağımsızlığı da azalıyor. Oysa yerel tohumların korunması yalnızca kültürel bir mesele değil; iklim krizine uyum, biyoçeşitlilik ve gıda sistemlerinin dayanıklılığı açısından da kritik önemde.
Dolayısıyla Zirve’de gıda egemenliğini ayrı bir eksen olarak ele almamızın nedeni şu: İklim krizini yalnızca enerji politikalarını değiştirerek çözemeyiz. Nasıl üretim yaptığımızı, toprağı nasıl kullandığımızı, ne yediğimizi ve gıda sisteminin kimin kontrolünde olduğunu da tartışmak zorundayız.
Gıda egemenliği bize şu soruyu sorduruyor: Gıda bir meta mı, yoksa temel bir hak ve müşterek mi? Bizim cevabımız açık. Gıda, şirketlerin kâr mantığına bırakılamayacak kadar temel bir yaşam hakkıdır.
Halkların İklim Zirvesi’ne kimler katılabilir?
Zirveyi mümkün olduğunca geniş ve çoğulcu bir buluşma olarak tasarlıyoruz. İklim ve ekoloji örgütlerinin yanı sıra köylü hareketlerini, sendikaları, kadın hareketlerini, feminist ve LGBTİ+ örgütlerini, gençlik hareketlerini, yerli halk örgütlerini, savaş karşıtı hareketleri, akademisyenleri ve farklı toplumsal mücadeleleri bu sürecin parçası olmaya çağırıyoruz.
Çünkü iklim krizinin tek bir öznesi yok.
Bir maden projesine karşı köyünü savunan insanın mücadelesiyle enerji yoksulluğuna karşı mücadele edenlerin, savaş karşıtı hareketlerin, gıda egemenliği için mücadele eden köylülerin ya da bakım emeği üzerine çalışan feminist hareketlerin mücadeleleri arasında güçlü bağlantılar var.
Zirve biraz da bu bağlantıları görünür kılmayı amaçlıyor. Ekolojik yıkım konusunda derdi olan herkes, yani gezegenin %99’u, bu zirveye katılabilir.
Zirve yalnızca Kasım ayında Antalya’da yapılacak birkaç günlük bir etkinlik mi?
Hayır. Biz Halkların İklim Zirvesi’ni birkaç günlük bir etkinlik olarak değil, farklı mücadeleleri birbirine bağlayacak, ortak bir politik hat kuracak bir süreç olarak görüyoruz.
Bu nedenle hazırlık süreci en az Zirve’nin kendisi kadar önemli. Antalya’ya hazır bir programla gidip insanların yalnızca dinleyici olduğu klasik bir konferans düzenlemek istemiyoruz. Programın ekoloji hareketlerinin, sendikaların, kadın ve LGBTİ+ örgütlerinin, gençlerin, çiftçilerin, meslek örgütlerinin ve yerel mücadelelerin ortak çalışmasıyla şekillenmesini istiyoruz. Çünkü mesele yalnızca kimin konuşacağı değil; hangi sorunların görünür hale geleceği, hangi taleplerin ortaklaşacağı ve hangi mücadelelerin birbirine temas edeceği.
Bugün iklim kriziyle mücadele eden hareketler çoğu zaman kendi alanlarında, birbirinden kopuk biçimde mücadele ediyor. Bir yerde madenlere karşı direnen köylüler, başka bir yerde enerji yoksulluğuna karşı mücadele edenler, tarım alanlarını koruyan çiftçiler, işçiler, kadınlar, gençler, savaş karşıtları var. Oysa karşı karşıya olduğumuz sorunların önemli bir bölümü aynı ekonomik ve siyasal sistem tarafından üretiliyor.
Halkların İklim Zirvesi’nin temel amaçlarından biri bu mücadeleler arasındaki bağı görünür hale getirmek ve birlikte hareket etmenin zeminini güçlendirmek.
Bu nedenle Zirve öncesinde yürütülen tematik toplantılar, yerel buluşmalar ve hareketler arasındaki temaslar bizim açımızdan organizasyon hazırlığı değil, doğrudan politik çalışmanın kendisi. Antalya’da yapılacak Zirve ise bu sürecin yoğunlaştığı, ortak taleplerin görünür hale geldiği ve yeni ilişkilerin kurulduğu bir buluşma olacak.
Ve süreç Antalya’da bitmeyecek.
Zirvenin sonunda yalnızca bir sonuç bildirgesi yayımlayıp herkesin kendi alanına dönmesini istemiyoruz. Enerji demokrasisi, gıda egemenliği, ekolojik yıkım, emek, toplumsal cinsiyet, savaş ve militarizm gibi alanlarda kurulan ilişkilerin devam etmesini; ortak kampanyaların, dayanışma ağlarının ve mücadelelerin gelişmesini istiyoruz.
Aynı zamanda COP31’de alınan kararları da izlemeye devam edeceğiz. Devletlerin ve şirketlerin hangi sözleri verdiğine değil yalnızca, bu kararların toplumlar ve ekosistemler üzerinde nasıl sonuçlar yarattığına bakacağız.
Dolayısıyla bizim açımızdan Antalya bir final değil. Tam tersine, farklı mücadelelerin birbirini tanıdığı, ortak bir dil ve ortak talepler geliştirdiği ve birlikte hareket etme kapasitesini büyüttüğü bir başlangıç noktası.
Asıl hedefimiz bir zirve düzenlemek değil; zirvenin ardından da yaşayacak bir iklim adaleti hareketini güçlendirmek.
COP31’in Türkiye’de yapılmasının özel bir anlamı var mı?
Kesinlikle var. Türkiye, iklim krizinin etkilerinin son derece görünür olduğu Akdeniz havzasında bulunuyor. Orman yangınlarından kuraklığa, su krizinden tarımsal üretimdeki sorunlara kadar iklim krizinin sonuçlarını şimdiden çok açık biçimde yaşıyoruz. Üstelik bu etkiler geleceğe ait bir risk değil; bugün insanların gündelik yaşamını, geçim kaynaklarını ve yaşam alanlarını doğrudan etkileyen bir gerçeklik.
Akdeniz bu açıdan son derece kritik bir bölge. Diğer birçok denize göre daha hızlı ısınıyor, deniz suyu sıcaklıklarındaki artış ekosistemleri ve balıkçılığı doğrudan etkiliyor. Mikroplastik kirliliği de bugün Akdeniz’in en önemli çevresel sorunlarından biri haline gelmiş durumda. Deniz canlılarından insan sağlığına kadar uzanan çok geniş bir ekolojik zinciri etkileyen bir kirlenmeden söz ediyoruz.
Bunun yanında Akdeniz giderek daha fazla enerji rekabetinin ve jeopolitik gerilimlerin alanı haline geliyor. Büyük petrol ve doğalgaz şirketlerinin denizi yeni arama ve çıkarma sahalarına dönüştürmesi, iklim krizinin ortasında fosil yakıt bağımlılığının hâlâ sürdürülmek istendiğini gösteriyor. Yani bir taraftan iklim hedeflerinden söz edilirken, diğer taraftan yeni petrol ve doğalgaz rezervleri aranıyor. Bu başlı başına büyük bir çelişki.
Akkuyu Nükleer Santrali de bu tartışmanın önemli başlıklarından biri. Mersin’de, Akdeniz kıyısında kurulan bu santral yalnızca enerji politikası açısından değil; ekolojik riskler, su kullanımı, atık sorunu ve bölgesel güvenlik bakımından da ciddi tartışmalar yaratıyor. Dolayısıyla Türkiye’nin enerji politikası, iklim adaleti açısından eleştirel biçimde değerlendirilmesi gereken bir alan.
Türkiye aynı zamanda madencilik, enerji yatırımları, büyük altyapı projeleri ve ekosistemlerin metalaştırılması konusunda çok yoğun baskıların yaşandığı bir ülke. Ormanlar, meralar, tarım alanları, kıyılar ve su havzaları giderek daha fazla maden, enerji, turizm ve inşaat yatırımlarına açılıyor. Birçok bölgede yaşam alanları ekonomik değer üretilecek alanlar olarak görülüyor.
Ama Türkiye yalnızca ekolojik yıkımın yoğunlaştığı bir ülke değil. Aynı zamanda son derece güçlü yerel ekoloji mücadelelerinin de olduğu bir ülke. Bergama’dan Akbelen’e, Kazdağları’ndan İkizdere’ye, Cerattepe’den Munzur’a kadar çok sayıda yerde insanlar toprağını, suyunu, ormanını ve yaşam alanını savunuyor. Bu mücadeleler bize iklim krizinin yalnızca küresel hedefler ve karbon hesapları üzerinden değil, yerel yaşam alanlarının savunusu üzerinden de anlaşılması gerektiğini gösteriyor.
Bu nedenle COP31’in Türkiye’de yapılması yalnızca uluslararası delegasyonların birkaç hafta boyunca Türkiye’ye geleceği diplomatik bir toplantı olarak görülemez.
Bu aynı zamanda dünyadaki iklim adaleti hareketlerinin Türkiye’deki yerel ekoloji mücadeleleriyle buluşması için önemli bir fırsat. Türkiye’de yıllardır sürdürülen mücadelelerin uluslararası ölçekte görünür hale gelmesi, deneyimlerin paylaşılması ve yeni dayanışma ilişkilerinin kurulması açısından da önemli.
Bizim açımızdan COP31’in Türkiye’de yapılmasının anlamı tam da burada yatıyor. Resmî zirve devletlerin ve şirketlerin iklim politikalarını tartışırken, biz aynı coğrafyada iklim krizinin gerçek bedelini ödeyenlerin sesini yükseltmek istiyoruz.
Yani mesele yalnızca Türkiye’nin COP31’e ev sahipliği yapması değil. Asıl soru şu: Bu zirve Türkiye’de yapılırken, Türkiye’nin dağlarında, ormanlarında, kıyılarında ve köylerinde süren ekoloji mücadeleleri ne kadar görünür olacak?
Halkların İklim Zirvesi biraz da bu görünürlüğü sağlamak ve küresel iklim mücadelesi ile yerel direnişler arasında daha güçlü bağlar kurmak için önemli.
Halkların İklim Zirvesi’nin sonunda ne çıkmasını umuyorsunuz?
En önemli sonuçlardan biri, birbirinden oldukça farklı alanlarda mücadele eden hareketlerin kalıcı ilişkiler kurması olur.
Çünkü bugün karşımızdaki kriz yalnızca iklim krizi değil. Aynı anda ekolojik yıkım, savaş, eşitsizlik, gıda krizi, enerji yoksulluğu ve demokratik gerileme ile karşı karşıyayız. Bunları birbirinden kopuk biçimde ele aldığımızda hem krizin nedenlerini hem de çözüm yollarını eksik görüyoruz.
Halkların İklim Zirvesi’nde bütün bu mücadelelerin kesiştiği bir ortak zemin yaratmaya çalışıyoruz.
Bunu en kısa biçimde şöyle ifade edebiliriz: İklim politikasını hükümetler, şirketler ve uzmanların kendi aralarında konuştuğu teknik bir alan olmaktan çıkarıp, yaşamları bu krizden doğrudan etkilenen halkların söz sahibi olduğu bir siyasal mücadele alanına dönüştürmek istiyoruz.
Çünkü iklim adaleti, yalnızca nasıl bir enerji sistemi kuracağımız ya da kaç derece ısınmayı önleyebileceğimiz meselesi değil. Nasıl bir dünyada ve nasıl ilişkiler içinde yaşamak istediğimiz sorusuna birlikte cevap üretmemiz ve harekete geçmemiz gerekiyor.
Son bir çağrıyla bitirmek istiyorum: 14 Kasım’da bu alanı dert eden herkesi, sendikalar, kadın örgütleri, ekoloji ve insan hakları örgütlerini Küresel Eylem Günü’nü örgütlemeye davet ettik. Biz de emek ve demokrasi güçlerinin öncülüğünde Antalya’da bir miting düzenleyeceğiz. Herkesi bu mitingde de yer almaya, sesini, taleplerini duyurmaya, artık bizi duymazdan gelemeyecekleri bir noktaya birlikte ulaşmak için tüm gücümüzü ortaya koymaya davet etmek istiyorum.
BEŞ GÜN BOYUNCA EYLEM, TARTIŞMA VE DAYANIŞMA
12-14 Kasım: Enerji Demokrasisi için Sendikalar’ın (TUED) çağrısıyla düzenlenen Emek Meclisi’nde fosil yakıtlardan çıkış, işçi hakları, enerji yoksulluğu ve adil geçiş tartışılacak.
14 Kasım Cumartesi: Küresel İklim Eylem Günü’nde Antalya Emek Demokrasi Güçlerinin çağrısı ve uluslararası hareketlerin katılımıyla ‘Yaşamı Savunuyoruz’ mitingi düzenlenecek. Saat 13.00’te Aydın Kanza Parkı’ndaki buluşmayla başlayacak yürüyüş Cumhuriyet Meydanı’ndaki konserle sona erecek.
15-18 Kasım: Mimar Sinan Kongre Merkezi’nde her sabah düzenlenecek ortak oturumların ardından eş zamanlı paneller, forumlar, atölyeler ve söyleşiler gerçekleştirilecek. Ortak oturumların başlıkları şöyle:
● 15 Kasım: Ekolojik Yıkımlara Karşı Doğanın Hakları
● 16 Kasım: Fosil Yakıtlardan Çıkış ve Enerji Demokrasisi
● 17 Kasım: Demokrasi, Anti-Militarizm ve Barış
● 18 Kasım: Gıda Egemenliği ve Agroekoloji
Yerel ve uluslararası ekoloji direnişleri Toprağımızı Vermiyoruz oturumunda bir araya gelecek.
Eko-Divan ile ekokırımın sorumluları tartışılacak. İklim borcu ve tazminatlar, Filistin’le dayanışma, kadın ve çocuk hakları, kent ve barınma hakkı, nükleersiz yaşam, plastik kirliliği vehalk sağlığı ele alınacak. COP31 izleme ve değerlendirme oturumlarında ise resmî müzakereler, karbon piyasaları, iklim finansmanı ve uluslararası taahhütler eleştirel biçimde değerlendirilecek.
Sanat da mücadelenin bir parçası! Film ve belgesel gösterimi, tiyatro, konser, müzik dinletisi, sergi ve enstalasyonların yanı sıra artivizm, kukla ve yaratıcı atölyeler zirve boyunca katılımcılarla buluşacak.
