İklim kriziyle mücadele, enerji sektöründe büyük bir dönüşümü beraberinde getirirken nükleer enerji endüstrisi de bu süreci yeni bir pazar fırsatı olarak değerlendiriyor. Son yıllarda Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Taraflar Konferansları (COP), nükleer lobinin hükümetlere ulaşmak, yatırımcıları etkilemek ve nükleer enerjiyi iklim çözümü olarak öne çıkarmak için kullandığı önemli platformlara dönüştü. Dünya Nükleer Birliği (WNA), COP31 kapsamında Antalya’da pavilyon ve etkinliklerle yer alırken nükleer kapasitenin 2050'ye kadar üç katına çıkarılması kampanyasını sürdürüyor. COP28'de başlatılan, Türkiye’nin 2024'te COP29'da (Bakü) katıldığı ve bugün 39 ülkenin desteklediği deklarasyon, yeni nükleer yatırımların ve finansmanın artırılmasını hedefliyor.
NÜKLEER LOBİ COP31'DE NE YAPIYOR?
Nükleer endüstrisinin COP toplantılarındaki faaliyetleri yalnızca tanıtımla sınırlı değil. Küresel nükleer endüstriyi temsil eden WNA, COP31'de hükümetlerle ve karar alıcılarla doğrudan temas kurarak nükleer enerjinin iklim politikalarına ve finansman mekanizmalarına dahil edilmesini savunuyor. Birliğin Genel Direktörü Sama Bilbao y Leon, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada, Türkiye COP Başkanlığı’nın 2035'e kadar yüzde 35 elektrifikasyon hedefinin uygulanmasına yönelik metin ve metodolojilerde nükleer enerjinin rolünün tanınmasını ve Paris Anlaşması kapsamındaki karbon kredisi metodolojilerinin nükleeri kapsayan ya da teknoloji açısından tarafsız olmasını istediklerini söyledi. Rusya’nın devlet nükleer kuruluşu Rosatom ise COP31 kapsamında Dünya Nükleer Günleri etkinliğini düzenledi; Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar da etkinlikte, yüzde 35 elektrifikasyon hedefine ulaşmak için nükleer enerjiye ihtiyaç duyduklarını söyledi. Öte yandan Nuclear for Climate girişiminin COP29 sponsorluk dosyası, sektörün COP28'deki tanıtım kampanyasının 1,3 milyonun üzerinde görüntülenmeye ulaştığını ve yeni sponsorluklarla bu etkinin artırılmasının hedeflendiğini ortaya koyuyor. Nükleer endüstri böylece yalnızca enerji teknolojisini savunmuyor; gelecekteki yatırımların, finansman kurallarının ve iklim politikalarının şekillenmesinde de söz sahibi olmaya çalışıyor.

COP31'DE MUZLU İKNA
Nükleer enerji lobisi COP31'de yoğun bir faaliyet yürütüyor. Pavilyonlardan sergilere, resmi yan etkinliklere kadar nükleer enerji, temiz bir iklim çözümü olarak yoğun biçimde tanıtılıyor. Lobi muz dağıtarak, bir muz yemenin yol açtığı radyasyon maruziyetinin bir nükleer santralin yakınında yaşamanın yol açtığı maruziyetle karşılaştırılabileceğini iddia ediyor. Halbuki muz üzerinden yapılan karşılaştırma yanıltıcı. Muzların doğal olarak içerdiği potasyum-40'ın oluşturduğu düşük düzeyli radyasyon, vücutta birikmediği için net doza yol açmıyor; üstelik karşılaştırma yalnızca santralin normal işletmesini kapsıyor, kaza risklerini ve atık sorununu dışarıda bırakıyor.
YENİLENEBİLİR ENERJİ HIZLA BÜYÜYOR
Enerji piyasasındaki veriler, nükleer endüstrinin büyüme iddialarından farklı bir tablo ortaya koyuyor. Ember’in Global Electricity Review 2026 raporuna göre 2025'te güneş enerjisinden elektrik üretimi yüzde 30, rüzgâr enerjisinden üretim yüzde 8,2 arttı. WNISR’ye göre ise nükleer üretim yalnızca yüzde 1,1 arttı (Çin dışında düştü). Nükleer enerjinin küresel elektrik üretimindeki payı ise geriliyor. Dünya Nükleer Endüstrisinin Durum Raporu’na (WNISR) göre 1996'da yüzde 17,5 olan bu oran 2025'te yüzde 8,8'e düştü.
İKLİM FİNANSMANINDA PAZAR MÜCADELESİ
Nükleer enerjinin COP toplantılarında yeniden gündeme taşınması, yalnızca enerji teknolojileri arasındaki bir tartışma değil; aynı zamanda iklim finansmanından ve gelecekteki yatırımlardan daha fazla pay alma mücadelesi olarak okunabilir. Nükleer endüstri, iklim krizini gerekçe göstererek yeni reaktör yatırımları ve finansman desteği için siyasi zemin oluşturmaya çalışıyor.
Yenilenebilir enerjinin kurulum hızı ve büyüme performansı ise enerji dönüşümünün başlıca itici gücü haline geldiğini gösteriyor. İklim krizine çözüm arayışında asıl soru, hangi teknolojinin en güçlü lobiye sahip olduğu değil; hangi enerji sisteminin en hızlı, güvenilir, ekonomik ve adil dönüşümü sağlayabileceği.