Türkiye’nin teknolojik ekipmanları güçlü olsa da dünyada geliştirilen ileri düzey cihazlara daha fazla ihtiyaç olduğu aşikâr. Geleneksel yöntemlere göre yeni teknolojiler sayesinde afet mağdurları, artık daha hızlı ve daha güvenli yöntemlerle kurtarılabiliyor. İleri arama teknolojileri kalp atışlarını hissedebilecek kadar hassas.

Termal Kameralar: Enkaz altındaki kişileri tespit ederek kurtarma çalışmalarında kullanımına öncelik verildi. Kamerada kırmızı renk ve tonları, kişilerin beden ısılarını ve dolayısıyla yaşam belirtilerini gösteriyor. Bu sayede, taranan enkazın altında kırmızıya ve tonlarına rastlandığında, depremzedelerin hayatta olup olmadıkları sorgulanabiliyor ve hayatta iseler müdahaleye geçilmesi gerektiğine kanaat getirilebiliyor.

İHA’lar: İnsanların ulaşamadıkları yerlere erişebilen ve büyük alanların hızlıca taramasını yapabilen insansız hava araçları (İHA), âdeta birer cankurtaran. Başta alan taraması ve enkaz tespiti yapan İHA’lar, özellikle de termal kameralara entegre edildiklerinde enkaz altında hayatta kalanları tespit etmeyi kolaylaştırıyor.

FINDER: 6 Şubat depremlerinde göçük altında kalanların tespit edilmesi amacıyla mikrodalga radar sistemini kullanan FINDER (Finding Individuals for Disaster Emergency Response) NASA tarafından Türkiye’ye hemen gönderilen cihazlar arasındaydı. FINDER, enkaz altındaki en ufak kıpırdamayı bile ayırt edebiliyor. El çantası büyüklüğündeki MK4, lityum pille çalışıyor. Gönderdiği düşük güçlü mikrodalgalar ile kalp atışını açığa çıkaran ürün, enkaz altındaki depremzedeyi bu şekilde tespit ediyor. Arama kurtarmalarında özellikle bilincin açık olması ve depremzedenin ses vermesi büyük önem taşırken, MK4'ün böyle bir tepkiye ihtiyacı yok. Baygınlık geçiren veya enkaz altından ses veremeyen kişilerin kalp atışı bu cihaz tarafından algılanıyor ve iletiliyor.

Duvar Arkası Radar Sistemi (DAR): STM’nin ürettiği Duvar Arkası Radar (DAR) sistemi enkaz altında yaşam mücadelesi veren vatandaşların tespiti aşamasında kullanıldı. DAR, Ultra Geniş Bant (UGB) sinyaller vasıtasıyla, görsel erişim imkanının olmadığı, kapalı mekânlarda bulunan sabit ve hareketli hedef unsurlara ait konum bilgilerini iki boyutlu olarak elde etmek için kullanılan bir radar sistemi.

Uçan Baz İstasyonları: 6 Şubat depremlerinin verdiği en önemli derslerden biri de kesintisiz haberleşme ağlarının sağlanmasıydı. İletişim ağlarında yaşanan kopukluk nedeniyle enkaz altındaki binlerce insana ulaşılamadı ve iletişim sağlanamadı. Halbuki bu tür afetlerde uçan baz istasyonları sayesinde kesintisiz iletişim sağlamak mümkün.


Teknoloji Hayat Kurtarıyor 1

Şehirdeki afetlerde insan kurtarması için tasarlanan NIFTi robotu, Emilia Romagna bölgesindeki Mirandola'daki Duomo'da keşif görevinde.

Arazi Robotları: Kurtarma robotlarının deprem mahallinde konuşlandırılması müdahale süresinin kısaltılmasına, kurtarma verimliliğinin artırılmasına ve kurtarma personelinin tehlikeden uzak tutulmasına yardımcı olabilir. Dünyanın birçok ülkesinde kurtarma robotlarıyla ilgili çalışmalar ve testler devam ediyor.

İnsan Koklayan Sensörler: Enkazda hayatta kalanları kısa sürede tespit edebilmek için insan kokusuna duyarlı bir sensör oluşturuldu. İnsanın kimyasal izini takip ederek yer tespiti yapabilen bu teknoloji geliştirilirse; ekiplere ve özellikle kurtarılacak insanlara büyük bir katkı sunacak.

Uydu Tarama Sistemi: Afet Sonrası Anlık Görüntü Aktarımı Projesi gibi teknolojilerden faydalanarak enkaz alanlarını detaylıca analiz edebiliyor ve buna göre plan yapabiliyor. "AYDES-UZAL" ve "AYDES-Kitle Kaynak" yazılımlarının kullanıldığı bu teknolojilerde nesne tabanlı görüntü analizi, doku analizi, yeni iki ve üç boyutlu haritaların oluşturulması ve havadan fotoğraflama gibi yöntemlerden faydalanabilmek mümkün. AFAD uydularına entegre edilebilen birkaç başka teknoloji ise elektro-optik uydu teknolojileri ve "Sentetik Açıklı Radar" (SAR).

Yapay Zekâ: Yapay zekâ sayesinde deprem sırasında yıkılmış bir binanın deprem olmadan önceki hali sanal olarak oluşturularak BIG DATA sayesinde yapıda kaç kişinin yaşadığı tespit edilebiliyor. Yaşanların yapının neresinde mahsur kalabilecekleri belirlenerekçok hızlı bir şekilde müdahale edilebiliyor.

Magma 62 / Deprem Özel Sayısı / Nisan 2023

PDF:

https://www.magmadergisi.com/belgeler/magma-deprem-ozel-sayisi.pdf

Zip:

https://www.magmadergisi.com/belgeler/magma-deprem-ozel-sayisi.zip

Dergilik:

https://dergilik.com.tr/magazine/magma-dergisi-ozel-sayi-2023-yili-0/79775

Dmags:

https://dmags.net/yayinlar/magma-dergisi/deprem-ozel-sayisi/15397