26. Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Konferansı (COP26), 31 Ekim’de İskoçya'nın Glasgow kentinde başladı. İki hafta sürecek konferansın ilk gündemlerinden biri “ormansızlaşma”ydı. Konferansa katılan 100’den fazla lider orman kaybının durdurulması için önemli bir adım attı ve "Ormanlar ve Arazi Kullanımına İlişkin Liderler Bildirgesi"ni imzaladı.

Bildirgede, ormanları ve diğer karasal ekosistemleri korumak ve restorasyonlarını hızlandırma, sürdürülebilir kalkınmayı teşvik eden ve ulusal ticaret politikalarını hayata geçirme, kırsal geçim kaynaklarının geliştirilerek dayanıklılığın artırılması, sürdürülebilir tarım ve gıda güvenliğini teşvik edecek politikaların tasarlanması, yerel topluluklar için destek sağlanması ve finansmanın uluslararası hedeflerle uyumlu hale getirilmesinin kolaylaştırılması için taahhütler bulunuyor. Liderler de 2030'a kadar orman kaybını ve arazi bozulmasını durdurmayı ve bu durumu tersine çevirmeyi, bu hedefe yönelik 12 milyar dolar kamu ve 7,2 milyar dolar özel sektör finansmanı aktarmayı vaat etti.

Finansmanın bir kısmı da tahrip olmuş orman arazilerini yeniden hayata döndürmeleri, orman yangınlarıyla mücadele etmeleri ve yerli toplulukları desteklemeleri için gelişmekte olan ülkelere aktarılacak.

Ormanları Korumak 1

Fotoğraf: Turgut Tarhan

Doğal Hayatı Koruma Vakfı (WWF) Küresel Orman Uygulamaları Lideri France Price, bildirgeye ilişkin açıklamasında, ormansızlaşmanın durdurulmasına yönelik verilen taahhütlerin acilen uygulanması gerektiğine işaret ederek, "Ormanlar, insan, ekonomik ve sosyal refah için kritik öneme sahip ekosistem hizmetleri sağlıyor ancak ormanlarda endişe verici boyutlardaki kayıp devam ediyor” dedi. Zira, ağaçların kesilmesi iklim krizini hızlandırıyor.

Birleşmiş Milletler’in 2015 yılında belirlediği Sürdürülebilir Karasal Amaçları’nın 15. Hedefi Karasal Yaşam’a göre, yerli halklar dâhil dünyada 1 milyar 600 milyon insanın yaşamı ormanlara bağlı. Ormanlar, karada yaşayan hayvan ve bitkilerin yüzde 80’ini barındırıyor. Yıl sonuna kadar bayilerde kalacak Magma Yeryüzü: 2030 özel sayısında, yazarlarımız ormanların önemine değindi.

Ormanları Korumak 2

WWF -Türkiye Genel Müdürü Aslı Pasinli “Her Şeyin Başı: Karbon” yazısında “Ormanların tarım alanlarına dönüştürülmesiyle karbon tutan yutakların ortadan kalkması ve çiftlik hayvanı sayısının aşırı artışıyla yükselen metan gazı salımı iklim krizini etkileyen bir diğer önemli etken olarak karşımıza çıkıyor” dedi. Ormansızlaşmanın, sera gazı emisyonlarının artmasına neden olduğuna dikkat çekti.

Cihan Uzunçarşılı Baysal, “Kent Ve Gelecek” başlıklı yazısında obezleşen kentlerin ormanları yok ettiğine dikkat çekti ve Kuzey Ormanları’nı örnek gösterdi: “İstanbul’un akciğerleri niteliğindeki Kuzey Ormanları’nda yapılaşma uğruna yaklaşık 13 milyon ağaç yok edildi. Oysa kentlerde yaşayan her 10 kişiden 9’u kirli hava soluyor; hava kirliliğinden yılda 7 milyon kişi ölüyor.”

Baysal ayrıca eko-kentlerin 21. yüzyılın distopyalarından olduğunu vurguladı: “Adı orman kent olan ancak gökdelenlerden sarmaşık sallandırmayı orman sanan bu projeler yüksek oranda karbon izine sahip.”

Hayri Dağlı da “Afrika: Bir Damla Su” yazısında “Su kıtlığını hafifletmek için ormanlar, dağlar, sulak alanlar ve nehirler gibi suyla bağlantılı eko-sistemleri korumak ve eski haline getirmek zorundayız” vurgusunu yaptı.

Ormanları Korumak 3

Magma’nın 57. sayısında da ormanlar üzerine geniş bir dosya hazırladık. “Ormanı içinde yaşayan onlarca canlı, suyu, toprağı, havası, nemi, mikroorganizmaları, aralarındaki ilişkileriyle bir yaşam birliği, ekolojik bir sistem olarak görmek gerekiyor. Anadolu ormanları son dönemde yangınlar, dışarıdan müdahaleler ve iklim krizi gibi önemli tehditlerle karşı karşıya” diyen Doğa Koruma Merkezi Yönetim Kurulu Başkanı Uğur Zeydanlı, ormanların önemine dikkat çekti ve ekledi: “Ormanlarımızın doğallığı azaldıkça, doğal yaşlı ormanlarımız yok oldukça, ormanlarımızın parçalılığı arttıkça orman biyolojik çeşitliliğimizin de olumsuz yönde etkileneceğini, dolayısıyla orman ekosistemlerimizin niteliğinde bozulma yaşanacağını biliyoruz.”

Tülay Özgür de “Yeşil Bir Gelecek” yazısında Sürdürülebilir Orman Amaçları’nı ele aldı: “Dünyada yaklaşık 1,6 milyar insan gıda, barınak, enerji, ilaç ve gelir için doğrudan ormanlara bağımlı. Temiz hava ve tatlı su sağlamasının yanı sıra çölleşmeyi de önleyen ormanlar bilinen tüm kara hayvanlarının yüzde 80’ine ev sahipliği yapıyor. Sera gazı emisyonlarının üçte birini tutarak karbondioksit ve oksijen dengesine destek sağlayan ormanların varlığı yeşil bir geleceğin en önemli anahtarı.”

Ormanları Korumak 4

Fotoğraf: Tijen Burultay