Sahip olduğu doğal güzelliklerini, kendine has kent dokusunu, tarihi ve kültürel mirasını koruyarak sürdürebilir kılan Bolu Göynük, Cittaslow (Sakin Şehir) oldu. Türkiye’den 11 şehrin üye olduğu Uluslararası Cittaslow (Sakin Şehirler) Birliği’ne üyeliği resmileşen Göynük 70 evrensel eleme kriterini, halkının da desteğiyle başarılı şekilde yerine getirdi. Göynük’ün, Cittaslow felsefesi ile yaşayan bir kent olduğunu kaydeden Göynük Belediye Başkanı ve İpek Yolu Belediyeler Birliği (İPEKBİR) Başkanı Kemal Kazan “Uluslararası Cittaslow Birliği'ne üye olmak, Cittaslow olmak bizim için çok anlamlı ve önemli” dedi.

2014 yılında Uluslararası Cittaslow Birliği’nin Türkiye Koordinatörü Seferihisar Belediyesi’ne üyelik başvurusunda bulunan Göynük Belediyesi, üyelik kriterlerini yerine getirerek Cittaslow Birliği’ne üyeliği kabul edildi.

Göynük Belediye Başkanı ve İpek Yolu Belediyeler Birliği (İPEKBİR) Başkanı Kemal Kazan Cittaslow Birliği’nde yer almaktan duyduğu memnuniyeti dile getirerek, “Bugünden itibaren Cittaslow olan Göynük’ün de dünyadaki güzel örneklerinden biri olacağına inanıyorum” dedi. 

 

Kriterleri Yerine Getirirken Zorlanmadık

Uluslararası Cittaslow Birliği'ne üyelik için ilk adımı 21 Ekim 2014 tarihinde Seferihisar Belediyesi’ne müracaat ederek attıklarını hatırlatan ve üyelik için gereken 70 kriteri yerine getirirken zorlanmadıklarını vurgulayan Başkan Kazan şunları söyledi:

“Günümüzde özellikle büyük şehirlerde hayatın koşuşturmacasından yorulan herkes için sakinlik ve huzur önemli hale geldi. Hayatı keyif alarak yaşamak için Cittaslow felsefesi çok önemli. Bu anlayış, bir kentin yaşam kalitesinin iyileştirilmesinin ve kalkınmasının o kentin kendine özgün yapısının, mimarisinin, gelenek ve göreneklerinin, yerel yemeklerinin ve tarihsel kimliğinin korunmasıyla mümkün olabileceğini gösterdi. Gelişmek ve ilerlemek isteyen kentlerin çevreye, doğaya saygılı, özgün kent kimliğini koruyarak mümkün olduğunu gösteren bu hareketi başlatanları ve örnek kentlere imza atanları yürekten tebrik ediyorum. Göynük’te kent hayatının insanları boğan, kısıtlayan ortamından sıyrılarak doğaya ve eski zamana olan özlemlerini giderdikleri bir ortam yaratmak için çalışıyoruz. Türkiye’den 11 şehrin üye olduğu Cittaslow Birliği’nde Göynük’ün de yer almasından çok mutluyuz. Biz de bu felsefenin Göynük’e katacaklarıyla sahip olduğumuz potansiyeli daha da iyi değerlendireceğimize, uluslararası platformda oluşturacağımız strateji ile tanınırlığımızın artacağına yürekten inanıyoruz. 

Halkımızı da 2014 yılından itibaren Cittaslow hakkında bilgilendirdik. Kendine has kent estetiği olan Göynük’ün bu dokusunun bozulmaması için imar planlarımızı hassasiyetle oluşturmaya devam ediyoruz. Girişimcilerin de yatırımlarını bu doğrultuda yapmalarını teşvik ettik. Turizm sektöründe olanlara hatta bu sektöre ilgisi olanlara eğitimler verdik. Göynük’te termal turizmin gelişmesi için de çabalarımız sonuç verdi ve termal tesis yatırımlarına başlandı. 

Göynük, Anadolu’daki Türk yaşayışının ve yerleşme kültürünün önemli örneklerini aslına uygun olarak günümüze taşıyan kentlerden biri. Son yıllarda Türkiye’nin gözde destinasyonlarından biri olarak öne çıktık. Göynük, mimarisini ve doğal güzelliklerini koruyarak, geleneklerine sahip çıkan bir Osmanlı kenti olarak tanınıyor. Tüm bu yönleriyle çeşitli bilimsel ve tarihi araştırmalara konu oluyor. Mimari, doğal yapı ve folklor yönünden bozulmamışlığın simgesi olarak görülüyor. Akşemseddin Diyar-ı olarak da bilinen Göynük aynı zamanda sahip olduğu camii ve türbeleriyle inanç turizminin de merkezlerinden biri. Osmanlı mutfağının tüm özelliklerini taşıyan Göynük Mutfağı’nın bu yönüyle 'slowfood' çalışmaları kapsamında desteklenebileceğini ve bu çalışmalarla yöresel ürünlerimizin değer kazanacağını düşünüyorum. 

Göynük’ü ünlü bir seyahat yazarımız 'zamanın durduğu kent' diye nitelemişti. Gerçekten de yavaş akar bizim kentimizde yaşam. Kentimizin Cittaslow yani sakin kent seçilmesinden gurur ve onur duyuyoruz. Bu anlamlı yolculukta Göynük’e destek veren Cittaslow olmamıza katkıda bulunan herkese gönülden teşekkür ederim."

 

Göynük’teki Cittaslow Çalışmaları

2009’dan itibaren alt yapı çalışmalarını, kentin doğal dokusuna ve çevre düzenlemesine uyumlu şekilde sürdüren Göynük Belediyesi kent estetiğinden imar planlarına kadar Cittaslow ile paralellik gösteren adımlar atarak yenilenebilir enerji kaynağı yatırımları, ağaçlandırma, yeşillendirme ve restorasyon çalışmaları gerçekleştirdi. Koruma ve kullanma dengesi gözetilerek 161 kültürel miras ve 45 ev restore edildi. Anadolu ve İslam kültürünün önemli örneklerini barındıran Göynük’te, 20’inci yüzyılın ilk dönemlerinde inşa edilen eski Türk evleri turizme kazandırıldı. 

Tarihi konakları ve Arnavut kaldırımlı sokakları bozulmayan mimarisi ile Göynük, ziyaretçilerini geçmişte bir yolculuğa çıkarıyor. Asıllarına sadık kalınarak restore edilen büyük konakların bazıları konaklama tesisi olarak hizmet veriyor. 

Göynük, kendine has kent dokusu içinde yerel ürünlerin satıldığı pazarı, tarihi çarşısı yöreye özgü ‘Tokalı Örtü’, ‘Peşkir Saçaklı Örtü’, ‘Kabak Örtü’, ‘Karaboyalı Örtü’ ve ‘Göynük Bezi’ gibi dokumaları ve kaşıkları görenleri kendine hayran bırakıyor. 

Keşli, cevizli Göynük mantısı, güvençte yaprak sarması, okla tatlısı, şeker içermeyen tamamen doğal uğut tatlısı ve el açması baklavaları ile kent mutfağımız hem haz hem de şifa vaat ediyor. Göynük halkının misafirperverliği ise kenti vazgeçilmez kılıyor. 

 

Cittaslow Hareketi

İtalyanca'da şehir anlamına gelen citta ve İngilizce'de yavaş anlamına gelen slow kelimelerinin birleşiminden türetilen Cittaslow kavramı "Sakin Şehir”leri ifade etmek için kullanılıyor. 1999 yılında Greve in Chianti’nin eski belediye başkanı Paolo Saturnini’nin vizyonu doğrultusunda ortaya çıkan hareket, kentlerin yaşam kalitesini yükseltmek amacıyla kendilerini değerlendirmeleri ve farklı bir kalkınma modeli ortaya koymaları fikrinden besleniyor. Kurulduğu ilk yıllarda sadece İtalyan kentlerini kapsayan hareket bugün dünyanın farklı coğrafyalarında da benimsenen bir hayat felsefesi halini aldı. 

Yaşamın, her saniyesinden zevk alınacak bir hızda yaşanmasını savunan Cittaslow hareketi, insanların birbirleri ile iletişimini ve sosyalleşmelerini arttırmak, kent ekonomisinin sürdürülebilir ve doğa ile uyumlu şekilde gelişimini garantilemek ama aynı zamanda kent kimliğini de korumak amacına dayanıyor. Hedef ise üretimin sürdüğü, kültürel ve tarihi mirasa, doğaya, değerlerine sahip çıkan, alt yapı sorunları olmayan, yenilenebilir enerji kaynakları kullanan, teknolojinin kolaylıklarından yararlanan kentlerin alternatif örnekler teşkil etmesini sağlamak.

Dünyada 30 ülkede, 230 kent Cittaslow yani Sakin Şehir unvanına sahip. Seferihisar, Akyaka, Gökçeada, Halfeti, Perşembe, Şavşat, Taraklı, Uzundere, Vize, Yalvaç ve Yenipazar’ın bulunduğu Sakin Şehirler listesine Göynük, Eğirdir ve Gerze’nin de katılımı ile Türkiye’de Cittaslow kentlerin sayısı 14’e ulaştı.