Katılımcıları arasında Magma okuyucuları ve sivil toplum kuruluşlarının da yer aldığı saygı yürüyüşü, 19 Nisan 2015 Pazar günü, sabah saat 07:55’te, Mustafa Kemal Atatürk’ün komuta ettiği 57. Alay’ın savaş alanına yürüdüğü güzergâhta başladı. İstanbul ve çevre illerden yürüyüşe katılan 350 kişi, sabahın erken saatlerinde Gelibolu Yarımadası’ndaki Bigalı Köyü’nde buluştu. Bigalı Köyü, Mustafa Kemal’in Çanakkale kara savaşları başlamadan önce karargahını kurduğu yerdi. Kara saldırısının başladığı 25 Nisan 1915’te Mustafa Kemal, Arıburnu bölgesinin ana çıkarma noktalarından biri olduğunu anlamış ve emir beklemeden, inisiyatif alarak askerlerini savaş alanına harekete geçirmişti. O gün Mustafa Kemal ve 57. Alay’ın yürüdüğü yaklaşık 8 kilometrelik bu güzergah, yüz yıl sonra Magma okurlarını ağırladı. Bigalı Köyü’nden başlayan Saygı Yürüyüşü, Mustafa Kemal’in askerlerine “Size ölmeyi emrediyorum!” dediği Conkbayırı’nda tamamlandı. Magma okurları, iki saat süren yürüyüşten sonra rehberler eşliğinde Gelibolu Yarımadası’nın savaş hatlarını, anıtları ve şehitlikleri ziyaret ettiler.

ÇANAKKALE SAVAŞLARI

Türkiye’nin Kurtuluş Savaşı’na yön veren özgürlük ve bağımsızlık tutkusu, Gelibolu Yarımadası’nın siperlerinde olgunlaştı. Tarihe Çanakkale Savaşları olarak geçen ve o devirde dünyanın süper güçleri olarak bilinen büyük sömürge imparatorlukları Britanya ve Fransa ile (Avustralya, Yeni Zelenda, İrlanda gibi dominyon ülkelerle, sömürgelerden getirilen ordularla birlikte) çökmekte olan Osmanlı İmparatorluğu ordularını karşı karşıya getiren bu savaş, her iki taraf için de bir ölüm kalım mücadelesiydi. Savaş, 18 Mart 1915’te başladı, 9 Ocak 1916’da saldırgan orduların ağır yenilgisi ve çekilmesiyle sonuçlandı. Bu savaşın kader anlarından biri ise 25 Nisan sabahı yaşandı. Tarihin sahne ışıkları, o sırada, çıkarma bölgesinden kilometrelerce ötede, Bigalı köyü yakınlarında konuşlanan tümene komuta eden Mustafa Kemal’in üzerine döndü. Mustafa Kemal, ana çıkarma noktasının Arıburnu mıntıkası olduğunu sezmiş ve inisiyatif alarak birliklerini oraya yönlendirmişti. Mustafa Kemal ve birlikleri sabah saat 07:55’te başlayan hızlı bir yürüyüşle Conkbayırı’na ulaştıklarında yamaçları tırmanan binlerce Anzak askeriyle karşı karşıya geldiler. Mustafa Kemal, muharebenin bu en kritik anında, “Size taarruzu değil, ölmeyi emrediyorum!” dediği 57. Alay’a bizzat komuta etti. Bu müdahale tayin edici oldu ve Çanakkale Savaşları’nın kaderini belirledi. Türkiye tarihinin bu en önemli olayı, ne yazık ki hak ettiği ilgi ve değerlendirmeyi bugüne kadar görmedi. Son derece sınırlı ve yetersiz bazı çalışmalar dışında geniş kitlelerin hafızasında yer alması sağlanamadı. Çanakkale Savaşı’na katılan Avustralya ve Yeni Zelanda’dan her yıl on binlerce kişi kayıplarını anmak için binlerce kilometre öteden Gelibolu’ya gelirken, Türkiye kayıplarını hatırlayacak, savaşın etki ve sonuçlarını halkın zihninde değerlendirecek girişimlerde bulunmadı.

Şişli Belediyesi ile coğrafya, kültür ve keşif dergisi Magma, tarihimizin bu en önemli olayını, kitlesel katılımlarla ve halkın zihninde bir tarih bilinci oluşturacak tarzda ele almak için bu yürüyüşü düzenlediler. Magma Dergisi, Gelibolu Saygı Yürüyüşü’nün bundan böyle her yıl, büyük katılımlarla tekrarlanmasını planlıyor.