Pi, çemberin çevresinin çapına oranı diye tanımlanıyor. Acaba kaç yaşındadır? Virgülden sonrası sonsuza dek gider Pi’nin ve hiçbir şekilde kendisini tekrarlamaz. Yaşayan, ölmüş herkesin doğum – ölüm tarihlerini barındırır. Kimileri, varsa öyle bir şey kıyamet gününün tarihinin de Pi’de gizlendiğini yazmıştır. Aslında basit bir ondalık kesir, 22 / 7, gelgelelim bilinen bütün sayıları içermekte, doğum tarihiniz de burada vergi numaranız da. Yunus da benzerini düşünmüş: “Cümle âlem gizlidir bir elifte / Ba dedirtmen bana sonra azarım” Hatta Pi’nin virgülden sonra içerdiği tüm sayılara harfler atanarak kodlama yapılsa var olan anlamlı anlamsız, istinasız tüm sözcükler ele geçirilebilir. Bebekken söylediğiniz ilk sözden ilk aşkınızın ismine dek. Tüm hayat, var olan tüm hayatların hikâyesi… Dünyadaki sonsuz ihtimal bu büyülü çemberde gizli. Ezidilerin başkası tarafından bozulmadığı müddetçe içinden çıkılamayacak bir hapishaneyi çembere gizlemesi tesadüf olmasa gerek! Mahmud ile Yezida’yı hatırlayın, Murathan Mungan’ın oyunu, hem de ilk kitabı… İlk kitabıyla çadırını çembere kuran biri, yazarlığa hapsolacağını bilmiştir.

sen çok yaşa ey pi 1

Salyangozun büyülü kabuğundan Keops piramidine dek (Keops’ta Petrie Kral Odası’nın uzunluğunun çevresine oranı 1 / Pi’dir) birçok yerde bulunur bu Pi. Virgülden sonraki ilk 144 basamağını toplarsanız 666 eder, şeytanın sayısıdır. 3,14 olmasıyla sebebiyle İngilizler her yıl 14 Mart’ta bu sayıyı kutlar.

Ptolemaios ikinci yüzyılda, Pi’yi 3,14166 olarak hesaplar. Sıfırı da bulan (sıfır bir keşif mi, icat mı) El Harezmi, dokuzuncu yüzyılda Pi’nin irrasyonel olduğunu belirtmiş. 1202’de Fibonacci, Liber Abaci adlı aslan kitabında Pi’den bahsediyor! 1596’da manyak Ludolph Van Ceulen, Pi’yi virgülden sonra 35 basamak ilerletiyor. Hiroyuki Goto, dört asır sonra bu sayının ilk 42.000 rakamını dokuz saatte ezberden okuyor, normal midir? Bu rakamları ezberleyebilmek için çeşitli hatırlatıcı söz dizileri, hatta pifiloloji diye bir şey var. Bazı cümleler yani. Bu cümlelerde her kelimenin harf sayısı Pi’nin içerdiği rakamları ediyor… 2002’de, Yasuma Kanada tarafından 1 trilyon 400 milyar basamağı hesaplanmış; 2010’da 2,7 trilyon basamağı… Geçtiğimiz yıllarda, 56 yaşındaki Şigeru Kondo özel bir yazılımla 10 trilyon basamağını hesaplamış Pi’nin. Bu sırada bilgisayarın bulunduğu odanın sıcaklığı 40 dereceyi geçmiş. Notalara sayısal değerler biçilerek şarkısı yapılmış Pi’nin. Pi diye film de var, izleyip alt üst olmuştum ama Attila Dorsay pek olmamış: “…yine bağımsız Amerikan sinemasından gelen en kötü anlamında entelektüel deneme Pi bir yana bırakılırsa bir diğer ABD yapımı bize oldukça düzeyli geldi.” Popüler Sinema Dergisi, Aralık 1998. Hep yüzeyde kalanla ilgilendiğimizi, Pi’yi her zaman üç alma kolaylığına sığınarak açıklar mıyım, neden olmasın. Elin adamı sayının trilyon basamağını araştırıyor, sen ancak virgüle kadar tahammül ediyorsun!

Pi, bizde hep virgüle kadardır; hep 3 alınır...